Czy Polacy mają powody do obaw o bezpieczeństwo własnego kraju? Kto ponosi odpowiedzialność za stan polskiej armii i czy wojna za wschodnią granicą stała się narzędziem politycznych i finansowych interesów? Leszek Żebrowski i Wojciech Sumliński podczas wspólnego wystąpienia postawili szereg ostrych pytań pod adresem rządzących. Krytykowali politykę obronną, skalę pomocy Ukrainie i sposób prowadzenia debaty publicznej. Nie zabrakło mocnych słów o Donaldzie Tusku, alarmistycznych ocen sytuacji militarnej Polski oraz apelu o obywatelski sprzeciw wobec decyzji władz.
„To jest tworzenie takiej atmosfery, żebyśmy się bali i żebyśmy się przyzwyczaili, że wojna. A jak wojna, to władza może wszystko” — mówi Leszek Żebrowski już na początku nagrania (całe nagranie na końcu tekstu).
To właśnie strach staje się jednym z głównych tematów jego wystąpienia. Publicysta przekonuje, że społeczeństwo nie powinno bezrefleksyjnie przyjmować kolejnych ostrzeżeń i komunikatów o zagrożeniach. W jego ocenie istnieje niebezpieczeństwo, że poczucie permanentnego kryzysu zostanie wykorzystane do uzasadniania nadzwyczajnych działań władzy i ograniczania obywatelskiej wolności.
Żebrowski nie ogranicza się przy tym do krytyki. Wzywa słuchaczy do aktywności, zadawania trudnych pytań i bezpośredniego rozliczania polityków z ich decyzji.
„Przeszkadzać im na każdym kroku, nie pozwalać im normalnie żyć, żądać odpowiedzi na pytania, które im zadajemy” — apeluje.
Jego zdaniem obywatelska presja nie powinna kończyć się na wrzuceniu karty do urny wyborczej. Wskazuje na możliwość uczestniczenia w zebraniach partyjnych, spotkaniach politycznych i publicznych dyskusjach. Przekonuje, że obywatele wciąż mają narzędzia, by domagać się odpowiedzialności od rządzących.
„Rozbroiliśmy się totalnie”. Co z bezpieczeństwem Polski?
Jednym z najważniejszych fragmentów spotkania jest dyskusja o zdolnościach obronnych Polski. Zarówno Żebrowski, jak i Wojciech Sumliński przedstawiają sytuację w alarmistycznym tonie. Ich zdaniem polskie władze nie doceniają zagrożeń wynikających z niedostatecznych zasobów wojskowych i uzależnienia bezpieczeństwa kraju od dostaw zagranicznego uzbrojenia.
Sumliński przywołuje liczby dotyczące systemów Patriot i przekonuje, że Polska ma ich zdecydowanie za mało w stosunku do potencjalnych potrzeb. W nagraniu padają konkretne liczby oraz szacunki dotyczące terminów dostaw kolejnych systemów.
„Rozbroiliśmy się totalnie. Jesteśmy bezbronni jak rycerz. Bez zbroi, bez tarczy, bo wszystko dla Ukrainy, bo oni walczą za nas. Jakieś szaleństwo” — mówi Sumliński.
Sumliński i Żebrowski zwracają również uwagę na koszty eksploatacji nowoczesnego lotnictwa oraz zmiany zachodzące na współczesnym polu walki. Ich zdaniem samo kupowanie czołgów, armat i samolotów nie wystarczy, jeśli państwo nie uwzględnia nowych technologii i rzeczywistych potrzeb obronnych.
Przy okazji wyraźnie wybrzmiewa pytanie o proporcje: ile Polska powinna przeznaczać na pomoc sojusznikom, a ile na zabezpieczenie własnego terytorium?
Donald Tusk pod ostrzałem. Żebrowski mówi o interesach ponadnarodowych
Ostra krytyka spotyka również premiera Donalda Tuska. Leszek Żebrowski nie ogranicza się do oceny poszczególnych decyzji rządu. Podważa także kierunek polityki obecnego szefa Rady Ministrów i sugeruje, że jego działania należy rozpatrywać w kontekście szerszych interesów międzynarodowych.
„Sylwetka Donalda Tuska jako obecnego premiera, przedtem premiera przez tyle lat wcześniej, jest jednoznaczna” — stwierdza Żebrowski.
I podkreśla, że rządzący mogą nie zaakceptować utraty władzy w wyniku wyborów. Przywołuje historyczne porównania z okresem powojennym i komunistycznym sposobem myślenia o sprawowaniu rządów.
Ukraina: pomoc, korupcja i pytanie o granice solidarności
Kolejny wątek, który powraca w wypowiedziach obu mówców, dotyczy polskiej pomocy Ukrainie. Żebrowski i Sumliński kwestionują jej skalę oraz sposób uzasadniania kolejnych transferów środków i uzbrojenia.
Żebrowski przekonuje, że Polska nie może bez końca przekazywać zasobów, nie uwzględniając własnych potrzeb. Odwołuje się przy tym do wcześniejszych wypowiedzi polskich polityków dotyczących ograniczonych możliwości dalszego wspierania Kijowa.
Równocześnie pojawiają się zarzuty dotyczące korupcji i finansowych interesów związanych z wojną. Żebrowski i Sumliński mówią o nieformalnych opłatach, które — według ich relacji — mają być żądane przy przewozie pomocy na Ukrainę.
Jako przykład przywołują historię karetki ufundowanej przez fundację Orla Straż.
„Ukraińcy, żeby tą karetkę przyjąć, zażądali łapówki” — twierdzi Sumliński.
Żebrowski natomiast podkreśla, że wojna może przynosić korzyści osobom i środowiskom czerpiącym zyski z zamówień, dotacji oraz transferów finansowych.
„Jeśli w ciągu ostatniego roku na obecnej Ukrainie przyrost multimiliarderów wynosi 61%, to znaczy, że wojna jest interesem” — mówi.
Historia jako argument w sporze o współczesną politykę
Żebrowski wielokrotnie odwołuje się do historii Polski, aby zakwestionować argument, że zagrożenie wojenne musi oznaczać ograniczenie normalnego funkcjonowania państwa.
Przywołuje sytuację odradzającej się Rzeczypospolitej po 1918 roku, gdy kraj zmagał się z konfliktami zbrojnymi, nieustabilizowanymi granicami i trudnościami organizacyjnymi. Mimo tych warunków przeprowadzano wybory i budowano instytucje państwowe.
Mówca porusza również temat odpowiedzialności historycznej i biografii osób publicznych. Krytykuje — w jego ocenie — podwójne standardy w debacie o przeszłości polityków oraz próby dyskredytowania przeciwników poprzez przypisywanie im określonych etykiet.
„Nie bójmy się tego, że nas będą wyzywać” — przekonuje.
W tym kontekście przywołuje historię swojej rodziny, wspominając krewnych, którzy zginęli w walce z NKWD oraz komunistyczną władzą. Podkreśla, że nie zamierza rezygnować z własnych poglądów z obawy przed krytyką.
„Myśl i wiedza”. Finał z apelem do słuchaczy
Na koniec Leszek Żebrowski wraca do potrzeby samodzielnego myślenia. Przekonuje, że obywatele nie powinni przyjmować bez sprawdzenia ani komunikatów władz, ani argumentów politycznych przeciwników.
„Myśl jest też bronią. Myśl i wiedza. I tej wiedzy musimy mieć jak najwięcej, żeby umieć z nimi i o nich rozmawiać” — podkreśla.
To zdanie dobrze oddaje główne przesłanie jego wystąpienia: sprzeciw wobec politycznej presji, nieufność wobec rządzących i przekonanie, że społeczeństwo powinno aktywnie kontrolować działania władzy.
Poważne ostrzeżenie
Wystąpienie Leszka Żebrowskiego i Wojciecha Sumlińskiego to kolejny, mocno głos w sporze o bezpieczeństwo Polski, politykę wobec Ukrainy i działania obecnego rządu. Mówcy stawiają pytania o stan armii, koszty pomocy zagranicznej, przejrzystość finansowania oraz granice uprawnień władzy w sytuacji zagrożenia.
Właśnie na styku tych pytań — o bezpieczeństwo, odpowiedzialność i przejrzystość oraz prawdziwe intencje działań władzy — koncentruje się wystąpienie Żebrowskiego i Sumlińskiego.
