Zawieszenie prezesa Trybunału Konstytucyjnego Bogdana Święczkowskiego – i próba dokonania zamachu stanu w Polsce przez Donalda Tuska – odbiło się szerokim echem w zagranicznych mediach, które komentowały zarówno obecność policji przy siedzibie Trybunału, jak i reakcję dyplomacji amerykańskiej. Lizbońskie Radio Observador podało, że wokół budynku TK pojawiły się służby porządkowe, a sama atmosfera zaczęła przypominać sytuację konfrontacyjną. Stacja przytoczyła wpis ambasadora USA w Polsce Toma Rose’a, który na platformie X określił wydarzenia jako „bezprecedensową konfrontację dotyczącą sposobu, w jaki rząd korzysta z władzy państwowej, a także niezależności i autorytetu instytucji konstytucyjnej”.
Samo zawieszenie opisało Politico, informując, że w piątkowy wieczór w siedzibie Trybunału „zapanował chaos”. Sędzia Anna Korwin-Piotrowska zdecydowała o odsunięciu Bogdana Święczkowskiego oraz jego zastępcy od pełnionych funkcji na okres miesiąca, jednocześnie deklarując, że sama obejmuje kierownictwo nad instytucją. Święczkowski odrzucił jej prawo do podjęcia takiej decyzji, mówiąc o zamachu stanu, a jego otoczenie wskazywało, że zastępcy prezesa nie pozwolono wejść do budynku.
Przyczyna impasu: nieodebrane przysięgi i zamrożony budżet
W relacjach zagranicznych redakcji powtarza się ten sam opis genezy kryzysu. Kataloński „El Nacional” wskazuje, że prezydent Karol Nawrocki odmówił przyjęcia przysięgi od trzech spośród sześciu sędziów wybranych przez Sejm, przez co Trybunał nie mógł odnowić swojego składu.
Hiszpańska rozgłośnia Cadena SER jako przyczynę kryzysu podaje niemożność odnowienia składu Trybunału z powodu odmowy zaprzysiężenia sędziów powołanych przez obecny rząd. Sytuację pogłębił sam Święczkowski, nie dopuszczając tych sędziów do objęcia stanowisk. Do tego dochodzi kwestia finansowa: „El Espanol” zwrócił uwagę, że rząd Donalda Tuska od dłuższego czasu utrzymuje zamrożony budżet Trybunału, co dziennik nazwał formą instytucjonalnego duszenia tej instytucji, dodając, że cały konflikt sięga głębiej niż tylko bieżące spory kompetencyjne.
Czytaj także: Spięcie w Trybunale Konstytucyjnym w dniu zaprzysiężenia Berka
Politico przypomniało szersze tło sporu: podczas ośmioletnich rządów Prawa i Sprawiedliwości Trybunał Konstytucyjny obsadzono sędziami wywodzącymi się z tego obozu politycznego, w tym samym Świeczkowskim wraz z jego zastępcą, co z czasem uczyniło TK jednym z głównych punktów zapalnych w relacjach Polski z Brukselą na tle „praworządności”.
Serwis odniósł się też do grudniowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 2025 roku, w którym unijny sąd stwierdził, że polski Trybunał Konstytucyjny nie odpowiada europejskim wymogom dotyczącym niezależności sędziów.
Różne spojrzenia na spór
Nie wszystkie redakcje oceniają sytuację jednakowo. Hiszpański „El Pais” przedstawił Trybunał jako miejsce wieloletniego starcia politycznego między obecnie rządzącym obozem liberalnym a ultrakonserwatywną opozycją, zaznaczając przy tym, że to z inicjatywy PiS zorganizowano demonstracje przed siedzibą TK.
Włoski „Corriere della Sera” umieścił spór w kontekście kar, jakie Unia Europejska nałożyła na Polskę za reformy sądownictwa wprowadzone przez PiS w latach 2015 do 2023, przypominając przy tym, że starania rządu Tuska o przywrócenie niezawisłości sądów od 2023 roku napotykały na weta kolejnych prezydentów związanych z tą partią. Agencja Ansa opisała bieżące napięcia jako element trwającego sporu między „rządem centrowym a nacjonalistyczną prawicą”.
Czytaj także: Prokurator i policja w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego. Święczkowski mówi o prowokacji i alarmuje prezydenta
Inny ton przyjął prawicowy włoski dziennik „La Verita”, który określił sytuację w Polsce mianem chaosu i ocenił, że zawieszenie prezesa Trybunału pogłębia kryzys instytucjonalny oraz konflikt między Donaldem Tuskiem a Karolem Nawrockim, nie przypisując przy tym jednoznacznie winy żadnej ze stron.
CNN Portugal zwróciło uwagę, że bezprecedensowe odsunięcie szefa Trybunału i uniemożliwienie mu wejścia do kierowanej przez niego instytucji świadczy o tym, że sprawy nie zmierzają w dobrym kierunku. Ukraiński portal RBK-Ukraina oraz Radio Swoboda opisały zaostrzenie konfliktu politycznego między rządem Tuska a prezydentem Nawrockim, przypominając wcześniejszą odmowę zaprzysiężenia trojga sędziów.
Argentyński dziennik „La Nacion” ocenił, że trwający od dekady spór o Trybunał Konstytucyjny między Prawem i Sprawiedliwością a obozem Donalda Tuska w piątek wieczorem przeniósł się na ulice Warszawy.
Materiał przygotowany z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji.
